Ads 468x60px

Thứ Năm, 19 tháng 12, 2013

Đừng Vụng Về

Đừng Vụng Về
Có nhiều người tự nhiên thiếu cái mà người ta thường gọi là duyên dáng nên câu chuyện của họ đụng chạm người nghe và chỉ đem lại cho họ sự khi rẻ, oán thù. Người ta có thể nói chuyện vùng về trong nhiều phương diện. Có người hễ mở miệng, là nói điều ác cho kẻ nghe.

Họ nói như một cái máy, không ý thức gì về hậu quả lời nói hậu quả của mình. Vừa bắt tay bạn, họ hỏi mùa này người ta đau trái nhiều quá, bạn có bị không?


Con bạn đau hổm rày chắc liệt nặng? Bạn tưởng họ có ác cảm với bạn nên nói như vậy? Có lẽ bạn hiểu lầm. Họ vẫn có thiện cảm với bạn, nhưng họ có cái tật, hễ mở miệng là nói những chuyện dữ, gieo ác cảm vô tình như vậy. Gặp chúng tôi, họ vui vẻ lắm, hỏi hết sức tự nhiên: “À hồi đó chúng tôi có ở tù phải không, có mắc nợ phải không?” Họ hỏi những điều như vậy, chúng tôi có thích trả lời hay không, mặc kệ.

Họ vẫn cười hề hề. Có người vụng về trong việc gieo những ý tưởng hắc ám, khiến người nghe bi quan về cuộc sống, hay cuộc làm ăn của mình. Ai tính lập nhà xuất bản, bàn việc tổ chức với họ, họ nói nào độc giả ít, giấy mắc,… không có tác phẩm giá trị để xuất bản, nhà phát hành làm việc không chu đáo, sẽ lỗ vốn… Bạn bàn cùng họ về một người bạn thương mến à! Coi chừng, họ không làm cho bạn có cái vui sướng nghe họ khen người mình đã phú gửi trái tim. Họ sẽ kiếm cho được một khuyết điểm tinh thần hay thể xác để nói.

Chúng tôi nói kiếm thì cũng hơi quá, bởi vì tự nhiên, họ không muốn làm bạn phật ý. Nhưng rồi, cũng tự nhiên họ vụng về, nên nói ra điều làm bạn bất mãn. Có thứ người vụng về khác, khi bàn chuyện cùng ai, nói ra những lời nhận xét không hay của họ về kẻ ấy. Chúng tôi nói chuyện văng nước miếng, họ chỉ chúng tôi và nói: “nước miếng”. Áo của bạn gài lộn nút, tóc của bạn rối nùi, giày của bạn dính đất, thấy thì họ nói ngay.

Bạn bực mình với họ ư? Có can gì với họ, họ cứ nói tự nhiên. Có nhiều người khác không bàn ngay những điều làm bạn phật lòng, nhưng họ có kiểu nói, giọng nói và những cử chỉ khiến bạn dễ dàng có ác cảm với họ. Khi bạn nói điều gì quan hệ, bằng một giọng trầm trầm chỉ một mình họ nghe thôi, họ lại “ừ” rất lớn. Có khi họ nói to tiếng mà không có gì lo lắng kẻ khác nghe được điều bí mật. Nhiều lúc, cách họ mở đầu một câu nói, cách họ ra điệu bộ, có cả cái gì vụng về lập dị, chướng mắt, bạn thấy không thích họ ngaỵ Có hạng người khác, vụng về trong việc khen ngợi. Hoặc vì muốn đắc nhân tâm, hoặc thiếu bản lĩnh, họ hay xen vào câu chuyện những lời khen ngợi kẻ khác.

Nhưng họ không biết nghệ thuật khen chút nào. Có khi họ khen đến trở thành dua nịnh. Cũng có thể, không ít người kém trí, lấy làm sung sướng, hưởng những lời “thổi” đường mật của họ, và bị họ lạm dụng. Trong biếm ngôn của Chồn và con Quạ, của La Fontaine họ đóng vai con chồn, nhưng đối với người có chút lương tri, điều họ tán tụng thái quá không khỏi làm người ta đỏ mặt và đâm ra khi rẻ họ. Rất nhiều người làm mất thiện cảm với kẻ nói chuyện những chuyện ba láp hay thỉnh thoảng nói lạc đề. Bạn đang thuật lại cho họ một cuộc tang chế, bỗng họ chận lời bạn và ngó ra ngoài sân chỉ con gà tha côn trùng. Bạn bàn cùng họ về hóa học, bạn muốn họ tập trung tinh thần vào vấn đề này, nhưng đến phiên họ nói, nào: ông tổ nghề in, Napoleon thắng trận, nào kinh tế tư bản, chế độ quân phủ. Họ nói ra hết những gì xảy đến trong đầu óc họ. Bạn phải bực mình. Chúng tôi không thể kể cho bạn hết những thứ người vụng về trong câu chuyện. Họ có cái gì thiếu duyên dáng, nên điều họ nói ra, thường va chạm tự ái kẻ khác. Những khi bàn chuyện, lời của họ chỉ gây thiệt hại cho họ, đúng như Quân Bình đã nói: “Khẩu thiệt giả họa chi môn”. Tuy vậy đối với họ, bạn hãy có tấm lòng bao la như đại hải. Họ là hạng người đáng thương. Thay vì xét nét, bắt lỗi họ như nhiều người trí thức “rởm” hay làm, bạn nên làm thinh, vui vẻ nghe họ nói thôi. Cổ nhân bảo: “Đại trượng phu dương dung nhân”. Lời này bạn nên triệt để thi hành đối với những kẻ ăn nói vụng về.

Riêng phần bạn, thỉnh thoảng bạn nên nhờ một vài người bạn thân thiết phê bình giùm cho lối nói chuyện của mình. Điều này rất khó, là ai trong chúng ta cũng giàu tự ái. Vả lại, không có một khuôn thước nào tuyệt đối cho việc nói chuyện. Nhưng dù vậy, những khuyết điểm ai cũng có thể mắc: Bạn nên sửa lần lần. Nhờ đó câu chuyện của bạn có tính chất hấp dẫn. Nó làm cho bạn được nhiều bằng hữu và kẻ cộng tác.

( Source : Thuật Nói Chuyện Hằng Ngày - Hoàng Xuân Việt )

0 nhận xét:

Đăng nhận xét