Ads 468x60px

Thứ Năm, 19 tháng 12, 2013

Đừng Thày Lay

Nỗi buồn biết chia sẻ cùng ai
Nếu bạn chịu khó moi ký ức của bạn, thì bạn sẽ nhớ bạn đã gặp nhiều người có tật thày laỵ  Họ là cái thùng lủng, mà những điều kín của kẻ khác giao phó như bị chảy đi khắp nơi. Tâm hồn họ thiếu hẳn sự điềm đạm. Họ không có một đời sống trầm ngâm, đời sống của riêng mình. Đừng ai đòi họ đức tự chủ. Ý chí của họ hoàn toàn bất lực với thần kinh hệ. Lúc nào họ cũng muốn phanh phui tâm trạng mình cho thiên hạ biết để gọi là “tự giải thoát” một phần nào. Không có điều gì mà họ giữ kín trong tâm khảm được. Họ cần phải nói ra cho kẻ khác cùng biết để thỏa mãn cái thính “trống trải” tự nhiên của mình.


Kẻ thày lay có hai dạng. Hạng hỏi và hạng nói. Hạng hỏi là hạng người có khi tưởng mình cẩn ngôn, nhưng lại hay hỏi người ta về những bí mật này. Trong cuộc sống hàng ngày, chắc bạn nhớ không ít người, vừa vô lễ, vừa bất cẩn tra hạch bạn về những điều mà bạn muốn giữ kín. Họ không có sự tinh tế trong phép xã giao để tránh cho kẻ khác khỏi nói ra những điều đáng lẽ không được tiết lộ. Tật xấu này không phải chỉ ở người ít ăn học. Cả những bực vốn học uyên thâm mà thiếu rèn luyện về tâm đức vẫn mắc. Có khi họ lạm dụng quyền chỉ huy hay quyền giáo dục của mình bắt kẻ dưới cung khai điều bí mật của riêng chúng hay của kẻ khtư&c phó giao. Thiệt có gì đáng khi mạt cho bằng những hành động như vậy.

Đến hạng thày lay đi bộc lộ bí mật của kẻ khác hay của mình thì đông hơn và đáng kết án hơn. Có nhiều bí mật, không ai buộc họ giữ kín. Song vì lương tâm buộc không đặng: Họ vẫn tiết lộ. Đi ngang qua đầu cầu nọ, thấy đôi trai gái âu yếm nhau, họ nói um sùm cho người hàng xóm biết. Bạn gởi chúng tôi một mật thự Họ lượm được đem đọc cho hết người này đến người kia nghe. Họ còn đi “nộp” những điều mà họ hứa giữ kín đến xuống mồ nữa. Khi một ai cố ý hay vô tình cho họ biết điều bí mật, rồi xin họ giữ kín cho, họ hứa “bán mạng” sẽ chôn nó sâu tận cõi lòng. Nhưng khi gặp người thân hay kẻ nào khéo hỏi, họ nói sạch sành sanh. Ở ngoài chợ đời, cũng như nơi tu hành có biết bao thứ người đê mạt này. Họ coi lương tâm của họ như “móng cẳng”. Họ không kể gì đến danh dự mà họ dùng bảo mật cho người tạ Thiệt là những tâm hồn tiểu nhân. Người thày lay thưa bạn, còn dám phanh phui cả những bí mật mà người khác phó giao cẩn thận nữa. Có thứ bí mật mà kẻ khác trước khi nói cho họ biết, đặt điều kiện, là giữ kín mới nói, biết được điều bí mật rồi, họ đem về nói hết cho vợ con, bạn bè, lối xóm của mình. Có nhiều bí mật, người nói ra không công khai, buộc họ giữ kín vì nghề nghiệp và lương tâm họ không bao giờ nói cho ai. Nhưng rồi họ cứ tha hồ quảng cáo…

Họ có nhiều cách để tiết lộ những bí mật. Có khi vì lương tâm ngăn cản họ không mạnh miệng nói thẳng bí mật, song bởi thiếu tự chủ, họ nói xa xa, gần gần. Do điều nói bóng bẩy của họ, kẻ khác bói được điều kín. Nhiều lúc họ hỏi cách nào đó, làm kẻ khác bắt được ý họ muốn nói: Sự bí mật cũng bị tiết lộ những bí mật thì trong cặp mắt, nơi nét mặt, ở các điệu bộ của họ, có cái gì đó mà một người sành tâm lý có thể biết được dễ dàng.

Trong khi tiết lộ những bí mật, người thày lay có tâm lý đặc biệt. Họ tưởng rằng, mạc khải cho một ai nghe điều bí mật, thì kẻ ấy quý mến họ, có tín nhiệm với họ. Nhưng họ lầm. Hồi chưa nghe bí mật, như những bí mật về tà dâm, về sát nhân, có lẽ người nghe chiều chuộng họ. Nhưng, nếu là kẻ có lương tri sâu sắc, người nghe sẽ khinh rẻ họ, hồ nghi về hạnh kiểm của họ. Người ta có ý nghĩ rằng, nếu họ mạc khải những bí mật của kẻ khác cho mình được. Thì nay mai họ sẽ mạc khải những bí mật của mình cho kẻ khác. Như vậy, làm sao người ta có thiện cảm với họ.

Đối với kẻ khác, người thày thay cũng gây nhiều thiệt hại vừa cho mình vừa cho kẻ phú gởi bí mật. Trong cuộc giao tế, họ bị người xung quanh cho là kẻ bị trống miệng nên không ai ủy thác cho họ những công việc cần đức cẩn ngôn. Ai dại gì đổ nước trong cái thùng lủng. Dễ hiểu quá. trong những bí mật kẻ khác giao cho họ, có cái, nếu bị mạc khải sẽ gây lỗ lã trong việc làm ăn, sẽ dẫn người ta đến khám đường, sẽ làm cho người ta mất tín nhiệm. Nếu họ là người hay thêm mắm dặm muối, sự tiết lộ bí mật có thể làm cho một gia đình tan rã vì hiểu lầm, ghen tuông, oán hận, tra tấn nhau.

Một tật xấu đem lại nhiều thiệt hại như vậy, chúng tôi tin chắc bạn lo đề phòng như một chứng bệnh dịch.

Chúng tôi tin tưởng bạn nhận thấy sự cần thiết, trong sự cẩn ngôn. Ngay trong cuộc sống hàng ngày, khi bị chất vấn về những bí mật, hay khi ngứa môi muốn tiết lộ, bạn hãy tin rằng, mỗi khi bạn mạc khải bí mật một cách vô lý, thì nhân cách của bạn bị tổn thương, lương tâm của bạn bị uy hiếp, uy tín của bạn bị lung laỵ Trái lại, khi bạn cẩn ngôn, tâm hồn bạn gia tăng dũng khí, và bạn thấy mình là con người có giá trị. Trong lúc xã giao, nếu có ai thường đem tâm sự hay bí mật của kẻ khác tiết lộ cho bạn, thì bạn nên tránh những câu hỏi tỏ ra mình tọc mạch, bạn nên chuyển hướng câu chuyện để giúp người thày lay khỏi phanh phui bí mật. Giá có nghe được điều gì kín, cần phải giữ thì hãy giữ đến xuống mồ.

( Source : Thuật Nói Chuyện Hằng Ngày - Hoàng Xuân Việt )

0 nhận xét:

Đăng nhận xét